Na scenę wchodzi slang. Za nim regionalizm. Ktoś mówi skrótem, ktoś pełnym zdaniem, ktoś stawia trzy kropki cięższe od całego zdania. Kurtyna jeszcze nie poszła w górę, a dramat już się wydarza.
GENERALNIE: DRAMAT! to dowcipne hasło spopularyzowane przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie – instytucję, która z dramatami radzi sobie jak żadna inna. Znajdziecie je też na muralu, który w 2015 roku, z okazji 250-lecia istnienia teatru publicznego w Polsce, ozdobił budynek Teatru Polskiego we Wrocławiu. To wreszcie sformułowanie, którym podsumować można niejedno – nie tylko językowe – nieporozumienie… I na tym właśnie chcemy się skupić w tym sezonie! Nie szukamy jednej „właściwej” polszczyzny. Pokazujemy, że różnorodność języka nie jest zagrożeniem dla wspólnoty, lecz warunkiem jej istnienia. W świecie coraz szybszej komunikacji proponujemy coś coraz rzadszego: uważność na słowa, gotowość słuchania i przestrzeń, w której różne głosy mogą naprawdę wybrzmieć.
GENERALNIE: DRAMAT! to projekt teatralno-edukacyjny o współczesnej polszczyźnie — tej żywej, zmiennej, pełnej skrótów, zapożyczeń, powiedzonek, emocji i językowych paradoksów. Interesuje nas język nie jako zbiór zasad do pilnowania, lecz jako miejsce codziennych spotkań, nieporozumień i negocjacji. Bo dziś coraz częściej nie chodzi tylko o to, co myślimy, lecz jak o tym mówimy. Nagle okazuje się, że każde pokolenie mieszka trochę w innym języku. W sposobie mówienia zapisują się przecież wiek, doświadczenia, język mediów i Internetu, rodzinne historie oraz miejsca, z których pochodzimy. Jedni budują wypowiedzi z memów, skrótów i ironii. Inni przynoszą regionalizmy, idiomy i język pamiętający zupełnie inne realia społeczne oraz polityczne. Jedni odpowiadają „XD”, inni „klawo”. I wszyscy mają rację — przynajmniej językowo.
Projekt rozpoczął się od rozmów badawczych poświęconych osobistym doświadczeniom językowym uczestników. Interesowały nas słowa ulubione, słowa podejrzane, słowa odziedziczone po dziadkach i te podkradzione prosto z Internetu. Chcieliśmy usłyszeć język codzienny: ten, którym się żartuje, kłóci, flirtuje, milczy i przypadkiem zdradza więcej, niż było w planach. Zebrane historie stały się punktem wyjścia do ośmiu międzypokoleniowych warsztatów językowo-dramaturgicznych prowadzonych metodą kolektywnego pisania i improwizacji. Nikogo nie poprawialiśmy ani tłumaczyliśmy, „jak należy mówić”. Przeciwnie — różnice potraktowaliśmy jak materiał twórczy. Slang spotykał się z regionalizmem, rytm komunikatora — z rytmem opowieści, cyfrowa skrótowość — z rozwlekłą narracją. Trochę teatr, trochę laboratorium, trochę językowy crash test.
Efektem projektu będzie autorski, wielogłosowy dramat oraz jego sceniczna realizacja przygotowana podczas 6 warsztatów i prób teatralnych. Finałowy pokaz połączymy z rozmową z publicznością o tym, jak język wpływa na nasze relacje, poczucie bliskości i sposoby rozumienia świata.
Najbliższe terminy warsztatów i wydarzeń w ramach cyklu:
26 listopada | 19.00
Trzecia Scena
Pokaz finałowy
29 listopada | 15.00
Scena im. Tadeusza Łomnickiego
Wykład ekspercki AGATY WITTCHEN-BAREŁKOWSKIEJ
ZOBACZ RÓWNIEŻ:
• Regulamin warsztatów i zajęć edukacyjnych w Teatrze Nowym w Poznaniu
Projekt GENERALNIE: DRAMAT!, dofinansowano ze Środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Polszczyzna. Bogactwo różnorodności” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczpospolitej oraz ze środków Samorządu Województwa Wielkopolskiego.
