Na scenę wchodzi slang. Za nim regionalizm. Ktoś mówi skrótem, ktoś pełnym zdaniem, ktoś stawia trzy kropki cięższe od całego zdania. Kurtyna jeszcze nie poszła w górę, a dramat już się wydarza.
GENERALNIE: DRAMAT! to projekt teatralno-edukacyjny o współczesnej polszczyźnie — tej żywej, zmiennej, pełnej skrótów, zapożyczeń, powiedzonek, emocji i językowych paradoksów. Interesuje nas język nie jako zbiór zasad do pilnowania, lecz jako miejsce codziennych spotkań, nieporozumień i negocjacji. Bo dziś coraz częściej nie chodzi tylko o to, co myślimy, lecz jak o tym mówimy. Nagle okazuje się, że każde pokolenie mieszka trochę w innym języku.
W sposobie mówienia zapisują się przecież wiek, doświadczenia, język mediów i internetu, rodzinne historie oraz miejsca, z których pochodzimy. Jedni budują wypowiedzi z memów, skrótów i ironii. Inni przynoszą regionalizmy, idiomy i język pamiętający zupełnie inne realia społeczne oraz polityczne. Jedni odpowiadają „XD”, inni „klawo”. I wszyscy mają rację — przynajmniej językowo.
Projekt rozpocznie się od rozmów badawczych poświęconych osobistym doświadczeniom językowym uczestników. Interesują nas słowa ulubione, słowa podejrzane, słowa odziedziczone po dziadkach i te podkradzione prosto z internetu. Chcemy usłyszeć język codzienny: ten, którym się żartuje, kłóci, flirtuje, milczy i przypadkiem zdradza więcej, niż było w planach.
Zebrane historie staną się punktem wyjścia do ośmiu międzypokoleniowych warsztatów językowo-dramaturgicznych prowadzonych metodą kolektywnego pisania i improwizacji. Nie będziemy nikogo poprawiać ani tłumaczyć, „jak należy mówić”. Przeciwnie — różnice potraktujemy jak materiał twórczy. Slang spotka się z regionalizmem, rytm komunikatora z rytmem opowieści, cyfrowa skrótowość z rozwlekłą narracją. Trochę teatr, trochę laboratorium, trochę językowy crash test.
Efektem projektu będzie autorski, wielogłosowy dramat oraz jego sceniczna realizacja przygotowana podczas 6 warsztatów i prób teatralnych. Finałowy pokaz połączymy z rozmową z publicznością o tym, jak język wpływa na nasze relacje, poczucie bliskości i sposoby rozumienia świata.
GENERALNIE: DRAMAT! nie szuka jednej „właściwej” polszczyzny. Pokazuje, że różnorodność języka nie jest zagrożeniem dla wspólnoty, lecz warunkiem jej istnienia. W świecie coraz szybszej komunikacji projekt proponuje coś coraz rzadszego: uważność na słowa, gotowość słuchania i przestrzeń, w której różne głosy mogą naprawdę wybrzmieć.
Projekt GENERALNIE: DRAMAT!, realizowany przez Teatr Nowy w Poznaniu, dofinansowano ze Środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu dotacyjnego „Polszczyzna. Bogactwo różnorodności” Instytutu Różnorodności Językowej Rzeczpospolitej.
